รังวัดสอบเขตที่ดินคืออะไร ขั้นตอน เอกสาร นัดวัน การนำชี้แนวเขต และผู้ถือที่ดินข้างเคียง

รังวัดสอบเขตที่ดินคืออะไร

รังวัดสอบเขตคือการให้เจ้าหน้าที่รังวัดของสำนักงานที่ดิน หรือสำนักงานช่างรังวัดเอกชนที่ได้รับอนุญาต ออกไปวัดและตรวจแนวเขตที่ดินที่มีโฉนดแล้ว กรมที่ดินนิยามไว้ว่าเป็นการตรวจสอบแนวเขตโฉนด เพื่อให้ทราบที่ตั้งแนวเขตและเนื้อที่ตามที่ครอบครองอยู่จริง

ควรสอบเขตเมื่อไหร่

• สงสัยว่าเขตที่ครอบครองไม่ตรงโฉนด เช่น หลักเขตหายหรือรั้วสร้างมานาน
• มีข้อโต้แย้งแนวเขตกับเพื่อนบ้าน
• จะซื้อ ขาย หรือปลูกสร้างชิดแนวเขต และอยากรู้แนวเขตให้ชัดก่อน

โฉนดที่รังวัดด้วยวิธีเก่าอาจมีแผนที่คลาดเคลื่อนจากสภาพจริง ซึ่งคู่มือกรมที่ดินระบุไว้เอง

ยื่นคำขอที่ไหน ใช้เอกสารอะไร

ยื่นที่สำนักงานที่ดินจังหวัด สาขา หรือส่วนแยก ที่ที่ดินตั้งอยู่ ตามคู่มือกรมที่ดิน (ฉบับปรับปรุง กรกฎาคม 2568) ใช้โฉนดที่ดิน สำเนาทะเบียนบ้าน และบัตรประชาชน ถ้าชื่อถือร่วมกันหลายคนให้ไปทุกคนหรือมอบอำนาจ ถ้าโฉนดจำนองอยู่ต้องมีหนังสือยินยอมจากผู้รับจำนอง กรมที่ดินมีระบบยื่นคำขอออนไลน์ด้วย แต่เงื่อนไขผู้ยื่นมีจำกัด ควรตรวจกับสำนักงานที่ดินก่อน

ขั้นตอนตั้งแต่ยื่นคำขอถึงวันรังวัด

• ขั้นที่ 1: ยื่นคำขอและชำระค่าธรรมเนียมกับเงินค่าใช้จ่ายรังวัดตามที่เจ้าหน้าที่แจ้ง
• ขั้นที่ 2: ฝ่ายรังวัดนัดวันรังวัดเรียงตามลำดับคำขอ ช่างตรวจแผนที่เดิมของแปลงและแปลงข้างเคียง
• ขั้นที่ 3: สำนักงานที่ดินแจ้งเจ้าของที่ดินข้างเคียงให้มาระวังชี้แนวเขต โดยปกติส่งทางไปรษณีย์ลงทะเบียนตอบรับ
• ขั้นที่ 4: วันรังวัด ผู้ขอและข้างเคียงนำชี้เขต ช่างค้นหาหลักเขตเดิมและเทียบหลักฐานเดิม แล้ววัด ปักหลักเขต และคำนวณเนื้อที่
• ขั้นที่ 5: ช่างรายงานผลให้เจ้าพนักงานที่ดิน

การนำชี้แนวเขตและผู้ถือที่ดินข้างเคียง

ผู้ขอและข้างเคียงต้องนำชี้แนวเขตตามที่ครอบครองหรือที่ตกลงกัน ช่างไม่ชี้แนวเขตให้จากแผนที่ในโฉนด เพราะการวัดจากรูปแผนที่คลาดเคลื่อนได้สูง

ถ้าผลรังวัดต่างจากเดิมและข้างเคียงรับรองแนวเขตครบ เจ้าพนักงานที่ดินมีอำนาจแก้ไขแผนที่และเนื้อที่ในโฉนดให้ตรงความจริงได้ตามมาตรา 69 ทวิ เว้นแต่สมยอมเพื่อหลีกเลี่ยงกฎหมาย ถ้าข้างเคียงไม่มาหรือไม่ลงชื่อโดยไม่คัดค้าน เจ้าหน้าที่จะแจ้งเป็นหนังสืออีกครั้งให้มาลงชื่อหรือคัดค้านภายในสามสิบวันนับแต่วันส่งหนังสือ

ถ้ามีผู้คัดค้านและตกลงกันไม่ได้ เจ้าพนักงานที่ดินไกล่เกลี่ยก่อน หากไม่ลงตัวจะแจ้งคู่กรณีไปฟ้องศาลภายในเก้าสิบวันนับแต่ได้รับแจ้ง ถ้าไม่ฟ้องถือว่าผู้ขอไม่ประสงค์ให้รังวัดต่อ

ช่างรังวัดเอกชนเกี่ยวข้องอย่างไร

กรมที่ดินระบุว่าสำนักงานช่างรังวัดเอกชนรังวัดได้เฉพาะที่ดินที่มีโฉนด ในงานสอบเขต แบ่งแยก และรวมโฉนด เจ้าของที่ดินยื่นคำขอที่สำนักงานที่ดินพร้อมระบุสำนักงานช่างรังวัดเอกชนที่เลือก สำนักงานช่างรังวัดเอกชนแสดงสัญญารับจ้างต่อเจ้าพนักงานที่ดิน ซึ่งตรวจสอบและให้ความเห็นชอบ แล้วถือเป็นการรังวัดโดยพนักงานเจ้าหน้าที่ตามประมวลกฎหมายที่ดิน และผลรังวัดผ่านการตรวจสอบของสำนักงานที่ดิน

ระยะเวลาและค่าใช้จ่าย

ระยะเวลาขึ้นกับคิวรังวัด จำนวนแปลงข้างเคียง และการคัดค้าน ตัวอย่างที่สำนักงานที่ดินจังหวัดหนึ่งเผยแพร่คือราว 94 วันเมื่อไม่มีผู้คัดค้าน ค่าใช้จ่ายรังวัดของทางราชการคิดตามระเบียบกรมที่ดิน โดยอิงจำนวนวันที่ช่างทำงาน ส่วนงานช่างรังวัดเอกชนเป็นไปตามสัญญา

หากต้องการนัดช่างรังวัดหรือให้ช่วยดูเอกสารและแนวเขตก่อนยื่นคำขอ ติดต่อทีมงานที่ดินชัวร์ได้ และลองประเมินค่ารังวัดจากเครื่องมือบนเว็บไซต์นี้